• nl
  • en
NCDD afbeelding

Expertgroep Webarchivering

Veel instellingen in diverse sectoren hebben behoefte aan landelijke coördinatie op het gebied van webarchivering in Nederland. Hierdoor kunnen zij onderlinge samenwerking aangaan en kan kennis breder worden gedeeld. Daarom heeft de NCDD eind 2016 de expertgroep ‘Webarchivering in Nederland’ opgezet. Het doel van deze expertgroep is het bevorderen van samenwerking en professionalisering op het gebied van webarchivering in Nederland.

Samen de webcollectie Nederland toegankelijk houden

Belangrijk uitgangspunt is de langetermijntoegankelijkheid en het (her)gebruik van ‘de webcollectie Nederland’. De leden van de expertgroep en de organisaties die zij vertegenwoordigen zien het als een gezamenlijke verantwoordelijkheid om andere organisaties in Nederland te helpen bij hun eerste stappen op het gebied van webarchivering. We willen de urgentie van het bewaren en toegankelijk houden van webcollecties op de gezamenlijke agenda krijgen en houden. Door het delen van kennis en ervaring en door te streven naar een gezamenlijke aanpak kunnen we ervoor zorgen dat belangrijke delen van het Nederlandse web toegankelijk blijven voor toekomstig gebruik en onderzoek.

Activiteiten van de expertgroep

De expertgroep richt zich de komende twee jaar op de volgende activiteiten:

  1. Nationale catalogus: deze ‘nationale catalogus’ wordt ontwikkeld in het kader van het Netwerk Digitaal Erfgoed en is in eerste instantie een overzicht van webarchiveringsinitiatieven en gearchiveerde websites, met bijbehorende informatie over onder andere url’s, frequentie, doelen, tools, langetermijntoegang. Naast het ontwikkelen van deze catalogus is ook het beheer en de bekendheid ervan van belang. Een toekomstig perspectief is het ontwikkelen van één centrale portal of platform waarmee gebruikers toegang krijgen tot de gezamenlijke ‘webcollectie Nederland’.
  2. Kennis: kennisuitwisseling bevorderen en het kennisniveau over webarchivering in Nederland bij de instellingen verhogen
  3. Samenwerking: brede samenwerking in Nederland bij webarchivering stimuleren en helpen om gemeenschappelijke voorzieningen te ontwikkelen.
  4. Kennisproducten: (bijdragen aan) de ontwikkeling van richtlijnen en handreikingen
  5. Juridisch: juridische obstakels bespreken en adresseren
  6. Technisch: technische zaken bespreken en adresseren. Huidige tools, wensen voor de toekomst, het opzetten van een Technology Watch.

Samenstelling van de expertgroep

De leden van de expertgroep zijn:

  • Barbara Sierman (Koninklijke Bibliotheek)
  • Peter de Bode (Koninklijke Bibliotheek)
  • Jeroen van Luijn (Nationaal Archief)
  • Antal Posthumus (Nationaal Archief)
  • Arnoud Goos (Beeld en Geluid)
  • Gerrit Voerman (Archipol, Rijksuniversiteit Groningen)
  • Robin Lassche (Regionaal Archief Dordrecht)
  • Manja Koomen (Erfgoedinspectie)
  • Nick Chapel (Erfgoedinspectie)
  • Marcel Ras (NCDD)

Deze groep wordt aangevuld met vertegenwoordigers van het domein wetenschap en vertegenwoordigers van de diverse gebruikers van webarchieven. De expertgroep onderhoudt goede contacten met de leveranciers van webarchiveringsdiensten en met de International Internet Preservation Consortium (IIPC).

Ontstaan van de expertgroep

In 2014 organiseerden Beelden en Geluid en de NCDD een studiedag over webarchivering met als titel ‘De vluchtigheid voorbij: webarchivering in Nederland‘. Het centrale thema van deze dag was samenwerking. Een van de belangrijkste conclusies van deze dag was dat er grote behoefte is aan het uitwisselen van kennis en aan samenwerking. In het werkprogramma Digitaal Erfgoed Houdbaar, dat in 2015 van start ging en gecoördineerd werd door de NCDD, werd een project opgenomen gericht op het inventariseren en coördineren van webarchiveringsactiviteiten in Nederland. Op die manier kunnen (erfgoed)instellingen bestaande initiatieven vinden en helpen we dubbel werk te voorkomen. Ook gebruikers van webarchieven komen zo gemakkelijker bij de informatie die zij zoeken. De expertgroep presenteerde zichzelf voor het eerst tijdens de studiedag ‘Een web van webarchieven‘ op 17 november 2016 bij Beeld en Geluid in Hilversum

Webarchivering in Nederland

Steeds meer archieven, bibliotheken en andere (erfgoed)instellingen houden zich bezig met het archiveren van websites, voor ze veranderen of zelfs helemaal verdwijnen. Een greep uit de activiteiten:

  • De Koninklijke Bibliotheek archiveert websites vanuit de opdracht Nederlandse publicaties te verzamelen
  • Archipol archiveert al meer dan tien jaar de websites van Nederlandse politieke partijen
  • Beeld en Geluid focust op websites gericht op het Nederlandse av-domein
  • De Rijks- en decentrale overheden dragen zorg voor het archiveren van hun websites in het kader van de Archiefwet

En zo zijn er nog veel meer partijen die vanuit diverse perspectieven delen van het Nederlandse web ‘crawlen’.

Waarom samenwerken?

In Nederland hebben instellingen met webarchieven nog relatief weinig ervaring met het opnemen van deze relatief nieuwe types collecties in hun systemen. Vaak staat een webarchief zelfs volledig buiten deze systemen, bijvoorbeeld bij de leveranciers die de crawls uitvoeren. Het is dus noodzakelijk dat we generieke workflows en mogelijkheden in kaart brengen voor het selecteren, binnenhalen, opslaan en ontsluiten van webarchieven, zowel voor de archiverende instellingen als hun eindgebruikers.

De aanpak binnen de domeinen en organisaties is vaak verschillend, maar de knelpunten bij het archiveren van het web zijn dat over het algemeen niet. Instellingen lopen tegen dezelfde problemen aan en het ontbreekt nog aan echte samenwerking in Nederland. Afstemming en kennisdeling kunnen er voor zorgen dat struikelblokken makkelijker worden weggewerkt en het proces sneller en soepeler verloopt. We kunnen leren van elkaars ervaring, onze activiteiten coördineren en desgewenst ook taken verdelen.

Meer informatie en deelnemen

Wilt u meer informatie over de activiteiten van de expertgroep, of wenst u deel te nemen? Neem dan contact op met Marcel Ras, programmamanager NCDD.




Top