Informatiebronnen - algemeen en techniek
(zie ook: Informatiebronnen organisatie en beleid in Nederland en achtergrondinformatie bij de Nationale Verkenning Digitale Duurzaamheid)
Algemene bronnen
Nederlandstalige websites/publicaties:
- Introductiefilmpje van Schooltelevisie op YouTube over Koninklijke Bibliotheek en Nationaal Archief
- DANS : Datakeurmerk (wetenschappelijke datasets)
- e-data & research, gratis verspreid gedrukt en online informatiebulletin van DANS, Vereniging voor Geschiedenis en Informatica, Huygens Instituut, Koninklijke Bibliotheek. Publiceert regelmatig over digitale duurzaamheid in de alfa en gamma-disciplines.
- Koninklijke Bibliotheek Informatie over het e-Depot van de Koninklijke Bibliotheek en het onderzoek naar digitale duurzaamheid bij de KB. Vooral over publicaties. Updates: regelmatig.
- Themadossier Digitale Duurzaamheid van Digitaal Erfgoed Nederland (DEN).
- Nationaal Archief, algemene inleiding digitale archivering; zie ook nieuwe website voor professionals (2010) van de www.archief.nl van de Rijksarchiefdienst en het Nationaal Archief.
- www.digitaleduurzaamheid.nl Informatievoorziening van het Nationaal Archief over digitale duurzaamheid voor met name de landelijke overheid. Goed opgezet, maar niet goed bijgehouden sinds 2006. Accent van informatievoorziening verhuist in 2010 naar de www.archief.nl.
- Taskforce archieven, kennisbank. Project is in 2009 beëindigd. Kennisbank is verplaatst naar www.archief.nl.
- DigiDiva. Site over digitale archieven van hetGemeentearchief Amsterdam en de Archiefschool, met onderdeel digitale duurzaamheid. Lijkt niet meer bijgehouden sinds 2007.
- www.edavid.be Goed uitgewerkt Belgisch kenniscentrum in het Nederlands. Updates: regelmatig.
- http://www.nai.nl/collectie/
Nederlands Architectuur Instituut: algemene inleiding digitale archieven
Engelstalige websites/publicaties:
- Digital Preservation Tutorial (Cornell). Begrijpelijke inleiding in digitale duurzaamheid met bronverwijzingen.
- Digital Curation Centre (UK) uitgebreide website met veel informatie over hoe om te gaan met digitale data, waarvan digitale duurzaamheid een aspect is; veel technische informatie, vooral in het Resource Centre en de lijst met data curatie tools met uitleg over SKOS, JHOVE, DROID, PRONOM en al die andere technische afko's.
- De jaarlijkse iPRES conferentie geeft een state-of-the-art overzicht van allerhande ontwikkelingen over de hele wereld. De proceedings worden online gepubliceerd. Laatste beschikbaar: proceedings2009. Volgende conferentie september 2010.
- Digital Preservation Coalition (DPC, UK) Uitgebreide website van de Engelse Digital Preservation Coalition, met o.a. het uitgebreide maar helaas niet altijd helemaal up-to-date DPC Handbook (zie ook NESTOR Enzyklopädie hieronder voor Duitse variant) en nieuwsbrief 'What's new in digital preservation' (3-maandelijks, op de home page)
- DRIVER's Guide to Institutional Repositories, met name hoofdstuk 6, 'Long-term preservation for institutional repositories' door Barbara Sierman (KB), met een algemene inleiding in digitale duurzaamheid (2008).
- Library of Congress Digital Preservation Digest van wat er gebeurt in de VS.
- NESTOR Newsletter, nieuws uit Duitsland, in het Engels.
- PADI Uitgebreide website van het Australische Permanent Access to Digital Information; werkt nauw samen met de genoemde Engelse DPC.
Duitstalige website:
-
De website van het Duitse nestor, het landelijke project digitale duurzaamheid, met o.a. Eine kleine Enzyklopädie der digitalen Langzeitarchivierung. De betiteling 'klein' is voor 345 pagina's redelijk bescheiden; het werk is grondig zoals alleen Duitsers dat kunnen, en versie 1.2 is actueel tot juni 2008. Voor wie Duits leest een prima algemene bron.
Mailinglijsten:
Nederlandstalig
- NCDD-discussielijst, aanmelden via inge.angevaare@kb.nl.
Engelstalig
- JISC, http://www.jiscmail.ac.uk/lists/digital-preservation.html
- Padiforum-I, padiforum: http://listserver.nla.gov.au/wws/info/padiforum-l
- DigLib, http://www.ifla.org/II/lists/diglib.htm
- IASSIST, http://www.iassistdata.org/
Praktische informatie
- http://www.edavid.be/docs/ In zes pagina’s vuistregels voor digitale archivering.
- Richtlijnen van het Nationaal Archief uit 2003 voor bewaren van e-mail, spreadsheets, tekstdocumenten.
- Handleiding voor multimediaformaten (audio, video, etc.), 2010, Nederland Open in Verbinding; handig overzicht om goede keuzes te maken; Beeld en Geluid, DANS, DEN en NCDD schreven mee.
- http://alanake.wordpress.com/so-you-want-to-keep-all-your-stuff/
Digitale duurzaamheid voor thuisgebruik. - What can you do? Basisinformatie voor thuisgebruik van de Library of Congress.
Recente (buitenlandse) rapporten/artikelen over specifieke onderwerpen
Auteursrechten en digitale duurzaamheid
- International Study on the Impact of Copyright Law on Digital Preservation, A joint report of The Library of Congress, JISC (UK), The Open Access and Knowledge (OAK) Law Project, and the SURFfoundation. Juli 2008. Bevat een samenvatting van de Nederlandse situatie, pp. 46-69.
Archieven en digitale duurzaamheid
- Jonker, Agnes E.M., 'Een scherpere kijk op de informatiehuishouding', Informatieprofessional 2009, nr. 1, p. 24-28. Jonker beschrijft hoe het klassieke archivistische 'levensloopmodel' niet langer voldoet en wordt vervangen door een 'records continuum'.
Bestandsformaten voor digitale masters
- Alternative File Formats for Storing Master Images of Digitisation Projects, maart 2008. Op basis van dit rapport besloot de Koninklijke Bibliotheek masters van digitaliseringsprojecten niet in TIFF op te slaan maar in JPEG2000, wat een besparing van 50% aan geheugencapaciteit oplevert.
Certificering en kwaliteit van data(archieven)
- Data Seal of Approval (website), powerpointpresentatie DSA workshop 30 januari 2009 over geschiedenis en toekomst van Data Seal of Approval. Het DSA is een door DANS ontwikkelde 'lichtgewicht' opstap naar certificering van digitale data en archieven.
- Nieuwe versie van TRAC in opbouw (wiki)
Institutional repositories (digitale depots van universiteiten)
- DRIVER's Guide to Institutional Repositories (2008). Een nieuwe editie is in voorbereiding.
Kosten van c.q. economische modellen voor digitale duurzaamheid
- Sustaining the digital investment: issues and challenges of economically sustainable digital preservation, december 2008, Interim report of the Blue Ribbon Task Force on Sustainable Digital Preservation and Access. Deze tussenrapportage door een panel van niveau bevat een goed overzicht van de huidige stand van zaken en een theoretische onderbouwing voor economische duurzaamheid. Praktische aanbevelingen volgen in het tweede rapport, eind 2009.
Bevat een samenvatting van o.a. Keeping research data safe en LIFE2 hieronder. - Keeping the records of science accessible: can we afford it?, verslag van de conferentie van de Alliance for Permanent Access over businessmodellen voor digitale duurzaamheid in de wetenschap, november 2008.
- Keeping research data safe, juni 2008, door Neil Beagrie, Julia Chrusz en Brian Lavoie. Met vier case studies van institutional repositories in de UK en een framework voor kostenberekening. Betreft research data.
- LIFE2, documentatie van Engels project dat een model ontwikkelt om de kosten van digitale duurzaamheid te kunnen begroten. Versie 2, 2008. Versie 3 wordt verwacht in 2009.
Metadata
- Understanding PREMIS, een introductie.
Wetenschappelijk onderzoek en hergebruik van digitale datasets
- To share or not to share: RIN report on the publication and quality assurance of research data outputs, juni 2008. Het Engelse Research Information Network onderzoekt waarom wetenschappers in diverse disciplines wel of niet bereid zijn om hun researchdata te delen. Analyse per wetenschapsdomain.
- DRIVER guidelines 2.0, november 2008. Richtlijnen voor interoperabele wetenschappelijke repositories in Europa: Guidelines for Repository Managers and Administrators on how to expose digital scientific resources using OAI-PMH and Dublin Core Metadata, creating interoperability by homogenising the repository output.
Beleid op het gebied van digitale duurzaamheid
- Digital Preservation Policies Study, door Neil Beagrie, Najla Semple, Peter Williams and Richard Wright. Neils Beagrie Ltd. voor JISC, oktober 2008. - Handvatten voor digitaal duurzaamheidsbeleid in het hoger onderwijs in de UK.
